Warszawa 22.09.2025 r.
W posiedzeniu grup roboczych Copa-Cogeca ds. zbóż, roślin oleistych i wysokobiałkowych udział wziął Roman Warzecha – ekspert Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych, który przedstawił relację z dyskusji.
Prognozy zbiorów 2025
Według prognoz na rok 2025 przewiduje się:
- zboża – umiarkowaną poprawę w porównaniu z latami poprzednimi; zbiory zbliżone do średniej z ostatnich pięciu lat, choć ostateczny wynik będzie zależał od warunków pogodowych, zwłaszcza dla kukurydzy,
- rośliny oleiste – stabilną sytuację, ze szczególnym uwzględnieniem wzrostu produkcji soi; rzepak został już zebrany, co pozwala na dokładniejszą ocenę,
- rośliny wysokobiałkowe – prognozowany wzrost zbiorów o ok. 7% mimo zmniejszenia powierzchni upraw, głównie dzięki lepszym plonom grochu i fasoli.
Podkreślono jednocześnie, że ostateczne dane będą znane dopiero po zakończeniu monitorowania sytuacji w drugiej połowie roku.
Problem opłacalności produkcji
Mimo zapowiadających się dobrych plonów, ceny zbóż pozostają na bardzo niskim poziomie. Pszenica zwyczajna wyceniana jest obecnie na 160–170 €/t, co oznacza, że już trzeci rok z rzędu ceny są poniżej kosztów produkcji. Zagraża to stabilności gospodarstw rolnych w całej UE. Dyskutowano również o możliwości powrotu do systemu cen interwencyjnych, które musiałyby zostać podniesione z obecnych 101 €/t do poziomu ok. 175 €/t, by realnie wspierały producentów.
Warunki pogodowe i import kukurydzy
Warunki agrometeorologiczne są mocno zróżnicowane między państwami członkowskimi. Przykładem jest Rumunia, gdzie susza doprowadziła do znaczącego spadku plonów kukurydzy (ok. 6 mln ton). W skali całej UE utrzymuje się problem z niedostateczną produkcją tego zboża, co sprawia, że Unia staje się jednym z największych importerów kukurydzy – z koniecznością zakupu nawet 20 mln ton.
Pozostałości miedzi (MRLs)
Podczas posiedzenia szeroko omawiano również kwestię dopuszczalnych poziomów pozostałości miedzi w uprawach. EFSA w 2023 roku przeprowadziła ponowną ocenę wartości referencyjnych, wskazując, że choć obecne spożycie miedzi nie przekracza ustalonego progu dla dorosłych, to nie można wykluczyć ryzyka związanego z długoterminowym narażeniem konsumentów. W efekcie w lutym 2025 r. opublikowano zaktualizowane poziomy NDP (MRL), które następnie były przedmiotem dyskusji na forum SCoPAFF w czerwcu. Kolejna debata w tej sprawie odbędzie się w dniach 2–3 października 2025 r., a głosowanie nad ewentualnymi zmianami przewidywane jest najwcześniej w lutym 2025 r. Podkreślono, że potencjalne ograniczenia mogą mieć poważne konsekwencje dla produkcji zbóż, roślin oleistych oraz wielu innych upraw, dlatego Copa-Cogeca koordynuje obecnie przygotowanie wspólnego stanowiska organizacji branżowych w tej sprawie.
Nowe techniki genomowe (NGT)
W dyskusji poruszono również kwestię regulacji dotyczących NGT. Copa-Cogeca podkreśliła, że problemem nie jest sama technologia, ale brak odpowiednich ram prawnych w UE, które umożliwiłyby wykorzystanie potencjału nowych odmian roślin. Wskazano, że w sytuacji ograniczonej dostępności środków ochrony roślin NGT stają się koniecznością dla utrzymania konkurencyjności rolnictwa.
Wybory w grupie roboczej
Podczas posiedzenia wybrano nowe władze grupy roboczej:
• Cédric Benoist (FNSEA, Francja) – przewodniczący (reelekcja),
• Guid Seedler (Raiffeisen, Niemcy) – zastępca,
• Alexandru Tachianu (FProagro, Rumunia) – zastępca.
Nowo wybrany przewodniczący podkreślił, że przy utrzymujących się niskich cenach zbóż kluczowe jest zapewnienie rolnikom dostępu do środków produkcji w konkurencyjnych cenach, sprzeciw wobec CBAM dla nawozów oraz wspieranie sprawiedliwych umów handlowych.
Prognoza zbiorów 2025 – porównanie z 2024 r.
Zboża
Średnia z 5 lat: 274,1 mln t
2024: 257,4 mln t
Copa-Cogeca 2025: 278,0 mln t (+8% r/r)
Komisja Europejska 2025: 279,3 mln t (28.08.2025)
COCERAL 2025: 279,2 mln t
Rośliny oleiste
Średnia z 5 lat: 30,0 mln t
2024: 32,3 mln t
Copa-Cogeca 2025: 31,1 mln t (-4% r/r)
Komisja Europejska 2025: 30,5 mln t (28.08.2025)
COCERAL 2025: 32,4 mln t
Rośliny białkowe
Średnia z 5 lat: 3,4 mln t
2024: 3,4 mln t
Copa-Cogeca 2025: 3,8 mln t (+11% r/r)
Komisja Europejska 2025: 4,0 mln t (28.08.2025)
COCERAL 2025: brak danych
