Warszawa 04.03.2026
Rosnące koszty nawozów, utrzymujące się niskie ceny zbóż i problemy z płynnością gospodarstw zwiększają presję na producentów roślinnych. Podczas konferencji prasowej Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych (FBZPR) „Fakty o produkcji roślinnej zamiast mitów”, która odbyła się 4 marca 2026 r. w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej, eksperci wskazywali na ryzyka dla opłacalności produkcji oraz stabilności rynku surowców rolnych. Wydarzenie odbyło się w ramach kampanii „Jakość zaczyna się od ziarna”.
Sytuacja na rynku nawozów
Sytuacja na rynku nawozów azotowych oraz utrzymujące się niskie ceny zbóż to obecnie kluczowe czynniki wpływające na kondycję gospodarstw zajmujących się produkcją roślinną. – Grupa Azoty wstrzymuje przyjmowanie nowych zamówień na nawozy azotowe, choć realizuje wcześniej podjęte zobowiązania, a produkcja trwa. Taki sygnał może wpływać na decyzje zakupowe rolników i powodować wzrost napięcia wokół dostępności nawozów w punktach sprzedaży – powiedział Mateusz Stankiewicz, ekspert FBZPR.
Jak podkreślił, nawozy pozostają jednym z najistotniejszych elementów kosztowych w gospodarstwach. – Nawozy to dziś główny koszt produkcji – rzędu 45–50 proc. Każdy ruch, który wywołuje wzrost niepewności na rynku, jest dla rolników problematyczny. W wielu regionach rośliny są opóźnione w wegetacji, dlatego właściwe zarządzanie azotem w najbliższych tygodniach będzie kluczowe dla poziomu plonów – zaznaczył ekspert.
Federacja zapowiedziała monitorowanie sytuacji oraz dialog z krajowymi producentami nawozów w celu utrzymania stabilności rynku i bezpieczeństwa produkcji roślinnej.
Niskie ceny zbóż i problemy z płynnością
Podczas konferencji zwracano uwagę, że decyzje dotyczące nawozów zbiegają się w czasie
z trudną sytuacją na rynku zbóż. Rolnicy podejmują decyzje produkcyjne przy utrzymujących się niskich cenach skupu oraz ograniczonych możliwościach sprzedaży zapasów. – Rolnik nie wie dziś, po jakiej cenie sprzeda swoją pszenicę. W takiej sytuacji może pojawić się nerwowość, zwłaszcza gdy pojawiają się sygnały dotyczące dostępności nawozów. W takich warunkach łatwo o skokowy wzrost popytu i dalszą presję cenową – wskazał dr Marek Reich, ambasador kampanii „Jakość zaczyna się od ziarna”.
Dodatkowym wyzwaniem pozostają pełne magazyny i utrudnienia eksportowe. Utrzymujące się niskie ceny zbóż oraz spadki cen mąki powodują, że wielu producentów nadal przechowuje znaczące ilości surowca, co przekłada się na problemy z płynnością finansową gospodarstw. – Największym problemem jest dziś brak perspektywy szybkiego upłynnienia zapasów
w cenach pozwalających utrzymać stabilność ekonomiczną gospodarstw. Potrzebne są działania stabilizujące rynek oraz rozwiązania wspierające zarówno producentów zbóż, jak i sektor nawozowy – zaznaczył Marian Sikora, przewodniczący FBZPR.
Nowe techniki genomowe jako element długofalowej stabilizacji
Podczas konferencji omówiono również znaczenie postępu hodowlanego, kwalifikowanego materiału siewnego oraz nowych technik genomowych (NGT) jako narzędzi zwiększających odporność roślin na zmiany klimatyczne i poprawiających efektywność produkcji. – Wdrażanie nowych technik genomowych jest konieczne z uwagi na zmieniający się klimat. Potrzebujemy odmian bardziej odpornych na suszę i stres środowiskowy, aby utrzymać produkcję na stabilnym poziomie – powiedział Marian Sikora.
Eksperci wskazywali jednocześnie na praktyczny wymiar wykorzystania nowych technik genomowych w hodowli roślin. – Nowe techniki genomowe upraszczają proces hodowlany i pozwalają bardziej precyzyjnie uzyskiwać odmiany odporne na suszę czy choroby. Dzięki nim możemy wykorzystywać osiągnięcia biotechnologii do rozwiązywania praktycznych problemów w rolnictwie – podkreślił dr Marek Reich.
Kampania „Jakość zaczyna się od ziarna”
Spotkanie w PAP było jednocześnie podsumowaniem ogólnopolskiej kampanii edukacyjno-informacyjnej „Jakość zaczyna się od ziarna”, której celem jest przeciwdziałanie dezinformacji dotyczącej produkcji roślinnej oraz upowszechnianie wiedzy na temat nowoczesnych technologii stosowanych w rolnictwie.
Kampania pokazuje, że jakość żywności nie zaczyna się na etapie przetwórstwa czy sprzedaży, lecz już w momencie wyboru odmiany i materiału siewnego. To decyzje podejmowane w gospodarstwie – dotyczące technologii uprawy, nawożenia i ochrony roślin – mają bezpośredni wpływ na parametry zbóż, ich wartość odżywczą oraz jakość produktów trafiających do konsumentów. Inicjatywa podkreśla również znaczenie innowacji, postępu hodowlanego i wiedzy agronomicznej w budowaniu konkurencyjności polskiego rolnictwa oraz stabilności całego łańcucha żywnościowego – od ziarna po gotowy produkt.
O Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych
Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych działa od 1991 roku i należy do największych oraz najbardziej reprezentatywnych organizacji rolniczych w Polsce. Zrzesza 28 ogólnopolskich związków branżowych obejmujących kluczowe sektory produkcji rolnej – od upraw roślinnych po hodowlę zwierząt. Federacja aktywnie uczestniczy w kształtowaniu krajowej i europejskiej polityki rolnej, reprezentując interesy producentów wobec administracji publicznej, instytucji unijnych oraz partnerów rynkowych. Jest stałym uczestnikiem konsultacji legislacyjnych i debat dotyczących przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej, bezpieczeństwa żywnościowego oraz konkurencyjności polskiego rolnictwa.
Od ponad trzech dekad stanowi platformę dialogu między rolnikami, nauką i administracją, zabiegając o stabilne warunki prowadzenia gospodarstw oraz rozwój nowoczesnej, opartej na wiedzy produkcji rolnej.
