Warszawa 18.05.2026
Podczas posiedzenia Grupy Dialogu Obywatelskiego Komisji Europejskiej ds. „Owoców i warzyw” Federację Branżowych Związków Producentów Rolnych reprezentował ekspert Dominik Woźniak. Głównym tematem spotkania była trudna sytuacja producentów owoców w Europie Środkowo-Wschodniej po wiosennych przymrozkach, które dotknęły m.in. Polskę, Czechy, Węgry, Słowację, Litwę oraz część Niemiec.
Według informacji przedstawionych podczas posiedzenia, skutki gwałtownego ochłodzenia z przełomu kwietnia i maja są bardzo poważne. Straty dotyczą przede wszystkim sadów jabłoniowych, gruszowych oraz upraw owoców pestkowych, takich jak śliwy, czereśnie i wiśnie, a częściowo także plantacji truskawek. Jak wskazywano w trakcie dyskusji, w zależności od regionu kraju straty w Polsce mogą sięgać od około 30 do nawet 95 procent produkcji.
Podobna sytuacja występuje również w innych państwach regionu. Szczególnie mocno ucierpiały Węgry, które są istotnym producentem owoców pestkowych, w tym moreli, brzoskwiń, czereśni i wiśni. Straty w tamtejszych sadach również szacowane są miejscami na poziomie 80–90 procent. Poważne problemy odnotowują także Czesi.
W trakcie obrad szeroko omawiano również kwestie związane z planowanym ograniczaniem stosowania opakowań plastikowych w handlu owocami i warzywami. Komisja Europejska przedstawiła aktualny stan prac nad regulacjami dotyczącymi opakowań, podkreślając konieczność ograniczania wykorzystania tworzyw sztucznych. Przedstawiciele producentów i dostawców zwracali jednak uwagę na praktyczne konsekwencje takich zmian.
Jak podkreślano podczas posiedzenia, część produktów – zwłaszcza owoce miękkie czy warzywa o dużej wrażliwości transportowej – wymaga odpowiedniego zabezpieczenia. Ograniczenie stosowania opakowań może prowadzić do zwiększenia strat żywności w handlu detalicznym, skrócenia trwałości produktów oraz przerzucania odpowiedzialności za pogorszenie jakości na producentów. Dyskusja dotyczyła m.in. opakowań dla borówek czy pojedynczo pakowanych warzyw szklarniowych, takich jak ogórki.
Istotnym punktem spotkania były także negocjacje dotyczące otwierania nowych rynków eksportowych dla unijnych owoców i warzyw. Komisja Europejska przedstawiła informacje dotyczące bieżących rozmów handlowych oraz istniejących ograniczeń w dostępie do wybranych rynków pozaunijnych. Wśród omawianych problemów wskazywano m.in. bariery dotyczące eksportu jabłek z Polski czy ograniczenia odnoszące się do produktów z Belgii i Holandii.
W trakcie dyskusji pojawił się również temat umowy Mercosur oraz rosnących trudności związanych z handlem międzynarodowym. Uczestnicy spotkania zwracali uwagę, że mimo deklarowanego otwierania rynków nadal utrzymuje się wiele przeszkód administracyjnych i logistycznych ograniczających realny dostęp europejskich produktów do państw trzecich.
Dużo miejsca poświęcono również skutkom napiętej sytuacji geopolitycznej i konfliktu na Bliskim Wschodzie. Producenci wskazywali na gwałtowny wzrost kosztów transportu i logistyki, w tym dodatkowe opłaty nakładane przez przewoźników w związku z ryzykiem transportowym. W praktyce oznacza to znaczące podwyższenie kosztów eksportu owoców i warzyw.
Dodatkowym problemem pozostaje wzrost kosztów samych opakowań. Jak podkreślano podczas posiedzenia, ceny opakowań produkowanych na bazie tworzyw pochodzących z przemysłu petrochemicznego wzrosły w ostatnim czasie nawet o 15–20 procent, co dodatkowo obciąża producentów i eksporterów.
FBZPR podkreśla, że obecna sytuacja pokazuje skalę wyzwań stojących przed europejskim sektorem owoców i warzyw. Nakładające się na siebie skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych, rosnących kosztów produkcji i transportu oraz nowych regulacji środowiskowych wymagają wyważonych decyzji i realnego dialogu z producentami. Federacja zwraca uwagę, że bezpieczeństwo żywnościowe oraz konkurencyjność europejskiego rolnictwa muszą pozostać jednym z kluczowych priorytetów polityki Unii Europejskiej.alę wyzwań stojących przed europejskim sektorem owoców i warzyw. Nakładające się na siebie skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych, rosnących kosztów produkcji i transportu oraz nowych regulacji środowiskowych wymagają wyważonych decyzji i realnego dialogu z producentami. Federacja zwraca uwagę, że bezpieczeństwo żywnościowe oraz konkurencyjność europejskiego rolnictwa muszą pozostać jednym z kluczowych priorytetów polityki Unii Europejskiej.
