W dniu 13 kwietnia 2026 r. odbyło się posiedzenie Prezydiów Copa-Cogeca, w którym udział wziął Marian Sikora – przewodniczący Rady Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych. Spotkanie koncentrowało się na kluczowych dla przyszłości europejskiego rolnictwa zagadnieniach, w tym na spadającej opłacalności produkcji, Europejskim Funduszu Konkurencyjności, przyszłych wieloletnich ramach finansowych (MFF), ramach wydajności, krajowych planach (NRPP), Wspólnej Polityce Rolnej (CAP) oraz regulacjach dotyczących wspólnej organizacji rynków.
Presja kosztowa w rolnictwie i postulaty zmian w polityce klimatycznej UE
Podczas dyskusji nad bieżącymi wyzwaniami sektora rolnego głos zabrał również Marian Sikora, który zwrócił uwagę na narastającą presję kosztową w gospodarstwach rolnych, w szczególności związaną z utrzymującymi się wysokimi cenami nawozów mineralnych. Jak podkreślił, sytuacja ta w istotny sposób ogranicza opłacalność produkcji rolnej i pogarsza konkurencyjność unijnych producentów na rynkach globalnych. W ocenie polskiej delegacji konieczne jest podjęcie zdecydowanych działań na poziomie UE, w tym obrona krajowego przemysłu nawozowego poprzez zniesienie systemu EU ETS, który dodatkowo podnosi koszty produkcji. Kolejnym postulatem zgłoszonym przez FBZPR jest zawieszenie mechanizmu CBAM, który – zdaniem Federacji – w obecnych realiach rynkowych nie przynosi oczekiwanych efektów ochronnych, a może prowadzić do dalszego wzrostu cen środków produkcji dla rolnictwa.
Rolnictwo jako filar konkurencyjności UE
W toku dyskusji podkreślono strategiczne znaczenie sektora rolnego dla Unii Europejskiej – zarówno w wymiarze gospodarczym, społecznym, jak i geopolitycznym. Wskazano, że europejskie rolnictwo odpowiada za bezpieczeństwo żywnościowe, stabilność obszarów wiejskich oraz znaczącą część wartości dodanej gospodarki UE. Jednocześnie sektor mierzy się z rosnącymi wyzwaniami: niestabilnością geopolityczną, presją regulacyjną, nieuczciwą konkurencją oraz niedoborem inwestycji. Jak podkreślono podczas posiedzenia, luka inwestycyjna w rolnictwie szacowana jest na poziomie ok. 62 mld euro, co wymaga zdecydowanej reakcji na poziomie polityk unijnych.
Europejski Fundusz Konkurencyjności – szansa i wyzwanie
Jednym z głównych tematów posiedzenia był projekt stanowiska Copa-Cogeca dotyczący Europejskiego Funduszu Konkurencyjności. Organizacje rolnicze jednoznacznie wskazały, że rolnictwo musi zostać uznane za sektor strategiczny i w pełni uwzględnione w celach funduszu.
Postulaty obejmują m.in. zapewnienie dedykowanego dostępu do finansowania dla rolników i spółdzielni, zagwarantowanie ich udziału w strukturach zarządzania funduszem oraz wyodrębnienie minimalnych pul środków przeznaczonych na inwestycje w sektorze rolno-spożywczym. Zwrócono uwagę, że bez takich zabezpieczeń środki mogą zostać skierowane głównie do bardziej kapitałochłonnych branż, marginalizując rolnictwo.
Podkreślono również znaczenie inwestycji w cyfryzację, biogospodarkę, infrastrukturę, zarządzanie ryzykiem oraz zdrowie zwierząt i roślin. W ocenie Copa-Cogeca tylko kompleksowe podejście pozwoli przełożyć innowacje na realną produktywność i odporność sektora.
Silna i odrębna Wspólna Polityka Rolna
W kontekście przyszłych wieloletnich ram finansowych organizacje rolnicze ponownie zaapelowały o utrzymanie silnej, dwufilarowej struktury Wspólnej Polityki Rolnej oraz jej odpowiedniego finansowania. Wskazano konieczność utrzymania budżetu WPR co najmniej na obecnym poziomie, z uwzględnieniem inflacji. Podczas posiedzenia wyraźnie sprzeciwiono się propozycjom, które mogłyby osłabić odrębny charakter WPR, w tym nadmiernemu włączaniu jej do innych instrumentów finansowych czy rozpraszaniu środków. Podkreślono znaczenie stabilności prawnej i przewidywalności dla rolników, szczególnie w kontekście inwestycji długoterminowych.
Ograniczenie biurokracji i uproszczenie systemu
W trakcie dyskusji zwrócono również uwagę na rosnące obciążenia administracyjne w sektorze rolnym. Copa-Cogeca wyraziła sprzeciw wobec wprowadzania dodatkowych mechanizmów, takich jak zasada „nie czyń poważnych szkód”, które mogłyby zwiększyć złożoność systemu bez realnych korzyści dla środowiska.
Podkreślono konieczność uproszczenia procedur, ograniczenia liczby kontroli oraz dostosowania systemów wskaźników do realiów funkcjonowania gospodarstw rolnych. Wskazano również na potrzebę lepszej ochrony danych rolników oraz zapewnienia proporcjonalności sankcji.
Głos FBZPR w debacie europejskiej
FBZPR konsekwentnie podkreśla, że rolnictwo musi pozostać jednym z filarów europejskiej gospodarki, a jego rozwój wymaga stabilnych ram prawnych, odpowiedniego finansowania oraz realnego uwzględnienia specyfiki sektora w projektowanych instrumentach unijnych.
Federacja będzie nadal aktywnie uczestniczyć w pracach na poziomie europejskim, zabiegając o rozwiązania wzmacniające konkurencyjność, odporność oraz bezpieczeństwo żywnościowe Unii Europejskiej.
