Warszawa 11.03.2026
Podczas ostatniego posiedzenia grupy roboczej „Zboża” organizacji Copa-Cogeca omówiono kluczowe wyzwania stojące przed europejskim sektorem roślinnym – od sytuacji rynkowej zbóż i roślin oleistych, przez strategię białkową UE, po kwestie nawozów, mechanizmu CBAM i przyszłości wspólnej organizacji rynków po 2027 roku. W spotkaniu uczestniczyła Justyna Jasińska, ekspertka Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych oraz prezes Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych.
Jednym z pierwszych punktów obrad były wybory władz grupy roboczej ds. roślin oleistych i białkowych. Na drugą kadencję ponownie powołano: Stephana Arensa z Niemiec jako przewodniczącego oraz Juliusza Młodeckiego z Polski i Claude’a Soude z Francji jako wiceprzewodniczących.
Strategia białkowa Unii Europejskiej
Istotnym elementem spotkania była również dyskusja nad przygotowywaną przez Komisję Europejską strategią białkową UE. Dokument, którego publikacja planowana jest do końca czerwca 2026 r., ma mieć charakter długoterminowy i wyznaczyć kierunki rozwoju produkcji białka roślinnego nawet na najbliższe 15 lat. Wśród najważniejszych priorytetów wskazano wzmacnianie zdolności produkcyjnych europejskiego rolnictwa, dostęp do innowacji – w tym nowych technik genomowych – oraz zapewnienie konkurencyjności w kontekście globalnej konkurencji i nowych umów handlowych.
Dobre praktyki
W trakcie posiedzenia zaprezentowano również projekt przewodnika organizacji COCERAL dotyczącego dobrych praktyk higienicznych w sektorze zbóż i nasion oleistych. Dokument ma charakter dobrowolny i obejmuje wytyczne dotyczące zapewnienia właściwych standardów higieny w całym łańcuchu – od zbioru do sprzedaży – przede wszystkim dla firm zajmujących się magazynowaniem i przetwórstwem. Uczestnicy spotkania ocenili projekt pozytywnie, podkreślając jednak, że nie powinien on prowadzić do powstania nowych obowiązków administracyjnych dla producentów.
Aktualna sytuacja rynkowa
Duża część dyskusji dotyczyła aktualnej sytuacji rynkowej. Według danych USDA prognozy produkcji soi i rzepaku na świecie wzrosły, podobnie jak ich globalne spożycie. Na rynku zbóż w sezonie 2025/2026 obserwowany jest natomiast wyraźny nadmiar podaży nad popytem. W Unii Europejskiej odnotowano najlepsze wyniki produkcji od pięciu lat, jednak równocześnie maleje zużycie zbóż w żywieniu ludzi i zwierząt, a zapasy końcowe rosną. Jednocześnie rekordowe zbiory kukurydzy w Stanach Zjednoczonych oraz mniejszy import ze strony Chin dodatkowo zwiększają presję na rynek. „Sytuacja na rynku zbóż pokazuje, jak bardzo europejskie rolnictwo potrzebuje dziś skutecznych instrumentów stabilizujących rynek. Rosnące zapasy i ograniczony popyt oznaczają konieczność aktywnego poszukiwania nowych rynków zbytu, w tym także rozważenia mechanizmów wspierających eksport na bardziej odległe kierunki” – podkreśliła Justyna Jasińska.
Wysokie ceny nawozów bolączką europejskich farmerów
W trakcie obrad omówiono również plan działań Komisji Europejskiej dotyczący rynku nawozów oraz funkcjonowania mechanizmu CBAM. Uczestnicy posiedzenia zwracali uwagę, że wysokie ceny nawozów już dziś stanowią jeden z głównych czynników wpływających na koszty produkcji rolnej. W opinii przedstawicieli sektora obecne rozwiązania, w tym krótkoterminowe zawieszenie ceł na amoniak i mocznik, nie są wystarczające, aby zapewnić stabilność rynku. „Europejscy rolnicy potrzebują dziś realnego wsparcia dla konkurencyjności, a nie nowych obciążeń regulacyjnych. Wysokie ceny nawozów, dodatkowe instrumenty takie jak CBAM oraz presja wynikająca z nowych umów handlowych powodują, że produkcja rolna staje się coraz bardziej ryzykowna. Dlatego tak ważne jest wypracowanie rozwiązań, które będą wzmacniać, a nie osłabiać europejski sektor rolny” – zaznaczyła Justyna Jasińska.
Potrzeba aktualizacji ceny interwencyjnej
Istotnym tematem posiedzenia była również przyszłość wspólnej organizacji rynków rolnych po 2027 roku oraz kwestia ceny interwencyjnej dla zbóż. Obecnie wynosi ona 101,37 euro za tonę i – zdaniem wielu uczestników – nie odzwierciedla realnych kosztów produkcji ponoszonych przez rolników w różnych państwach członkowskich. W dyskusji wskazywano na potrzebę wypracowania nowego mechanizmu, który zapewni stabilność rynku i zagwarantuje producentom minimalny poziom dochodów. „Cena interwencyjna musi w swojej podstawie gwarantować pokrycie kosztów produkcji oraz minimalny dochód rolnika. Dzisiaj polscy rolnicy potrzebują realnej interwencji poprzez uruchomienie skupu interwencyjnego. W magazynach gospodarstw wciąż znajduje się dużo zboża, a za chwilę rozpoczną się kolejne zbiory. Dlatego skup interwencyjny powinien dotyczyć przede wszystkim zbóż o najwyższych parametrach jakościowych i służyć budowie zapasów w systemie bezpieczeństwa żywnościowego. Wyższa cena interwencyjna powinna być jednocześnie nagrodą dla producentów zbóż oraz impulsem, który pozwoli ożywić rynek” – podkreśliła Justyna Jasińska.
Uczestnicy spotkania podkreślili, że bezpieczeństwo żywnościowe Unii Europejskiej powinno opierać się na skutecznym zarządzaniu rynkiem oraz odpowiednim poziomie zapasów strategicznych. W ocenie przedstawicieli sektora zbożowego nadchodzące miesiące będą kluczowe dla dalszych prac nad instrumentami stabilizującymi rynek w ramach przyszłej Wspólnej Polityki Rolnej.
