Warszawa 27.03.2026 r.
W dniu 16 marca 2026 r. odbyło się posiedzenie Copa–Cogeca poświęcone przyszłemu kształtowi Wspólnej Polityki Rolnej oraz Wspólnej Organizacji Rynków. W spotkaniu, które miało formułę online, uczestniczyła Dorota Grabarczyk z Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka, reprezentująca Federację Branżowych Związków Producentów Rolnych.
Podczas posiedzenia przedstawiono kluczowe elementy wniosku Komisji Europejskiej, obejmujące m.in. funkcjonowanie programów wsparcia, interwencje sektorowe oraz mechanizmy reagowania kryzysowego. Dyskusja pokazała, że proponowane zmiany będą miały istotny wpływ na funkcjonowanie europejskiego rolnictwa, w tym na konkurencyjność producentów oraz stabilność rynków rolnych.
Program szkolny UE – większa przejrzystość i nacisk na lokalność
Jednym z omawianych obszarów był program szkolny Unii Europejskiej, którego kontynuację zaplanowano na lata 2028–2034. Program ma być finansowany w ramach krajowych i regionalnych funduszy partnerskich, a jego nowe zasady zakładają większą przejrzystość w zakresie kwalifikowalności produktów, w tym określenie limitów zawartości tłuszczu i cukru. Szczególny nacisk ma zostać położony na produkty pochodzące z Unii Europejskiej, sezonowe, lokalne oraz wytwarzane w sposób zrównoważony.
Jednocześnie większość państw członkowskich opowiedziała się za ograniczeniem restrykcyjnych kryteriów żywieniowych oraz za zwiększeniem elastyczności w realizacji programu, przy zachowaniu krótkich łańcuchów dostaw i uproszczeniu procedur administracyjnych.
Interwencje sektorowe i potrzeba stabilnego finansowania
Istotną częścią dyskusji były interwencje sektorowe, które ponownie zostały włączone do ram wspólnej organizacji rynków. Komisja Europejska zaproponowała ujednolicenie zasad dla wszystkich sektorów, przy jednoczesnym utrzymaniu wsparcia dla takich obszarów jak owoce i warzywa, wino, pszczelarstwo czy rośliny wysokobiałkowe.
Przedstawiciele państw członkowskich oraz organizacji branżowych podkreślali jednak konieczność zachowania dedykowanych kopert finansowych dla sektorów, które dotychczas z nich korzystały, a także potrzebę stworzenia dodatkowego, wyodrębnionego budżetu na programy operacyjne. Zwrócono również uwagę na konieczność większej elastyczności w definiowaniu organizacji producentów oraz dostosowania poziomu współfinansowania do specyfiki poszczególnych sektorów.
Gotowość kryzysowa i bezpieczeństwo żywnościowe
W kontekście rosnących zagrożeń dla bezpieczeństwa żywnościowego szczególną uwagę poświęcono mechanizmom reagowania kryzysowego. Komisja Europejska zaproponowała utworzenie Europejskiego Mechanizmu Gotowości i Reagowania na Kryzys Bezpieczeństwa Żywnościowego oraz zobowiązanie państw członkowskich do opracowania planów zabezpieczenia dostaw.
W trakcie dyskusji podkreślono konieczność uwzględnienia w tych planach nie tylko żywności, ale również kluczowych środków produkcji, takich jak nawozy, środki ochrony roślin czy materiał siewny. Wskazywano również na potrzebę koordynacji zarządzania zapasami na poziomie unijnym oraz zapewnienia, aby magazynowanie obejmowało produkty pochodzące z UE i odbywało się na warunkach gwarantujących pokrycie kosztów produkcji.
Zmiany sektorowe i przejrzystość rynku
Wśród propozycji szczegółowych znalazły się m.in. utworzenie nowego sektora roślin białkowych, harmonizacja przepisów dotyczących konopi oraz doprecyzowanie zasad kontraktowania w sektorze cukru. Istotnym elementem była również propozycja zastrzeżenia 29 nazw związanych z mięsem wyłącznie dla produktów mięsnych, co ma zwiększyć przejrzystość dla konsumentów. W toku dyskusji postulowano rozszerzenie tej listy o nazwy produktów przetworzonych oraz uwzględnienie specyfiki krajowej.
Zarządzanie rynkiem – potrzeba szybszych reakcji
Choć propozycja Komisji Europejskiej nie przewiduje istotnych zmian w mechanizmach zarządzania rynkiem, uczestnicy spotkania wskazywali na konieczność ich dostosowania do obecnych realiów gospodarczych. W szczególności podkreślono potrzebę regularnej aktualizacji cen referencyjnych i interwencyjnych w oparciu o inflację i koszty produkcji, a także zwiększenia przewidywalności i szybkości reakcji Komisji na sytuacje kryzysowe.
Wśród zgłoszonych postulatów znalazły się również propozycje dotyczące wykorzystania produktów rolnych w działaniach humanitarnych, wsparcia dla kontraktów terminowych oraz możliwości czasowego zawieszania importu w sytuacjach zakłóceń rynkowych.
WPR oraz reformy wspólnej organizacji rynków będzie kluczowy dla przyszłości polskiego i europejskiego rolnictwa, w szczególności w kontekście zapewnienia stabilności dochodów rolników, bezpieczeństwa żywnościowego oraz konkurencyjności sektora na rynku globalnym.
