Utrzymanie odpowiedniego budżetu Wspólnej Polityki Rolnej, obrona jej wspólnotowego charakteru oraz zapewnienie rolnikom i spółdzielniom stabilnych warunków produkcji i inwestowania – to najważniejsze postulaty Deklaracji Sztokholmskiej przyjętej podczas 12. Kongresu Europejskich Rolników w Sztokholmie. Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych podkreśla, że przyszłość europejskiego rolnictwa jest nierozerwalnie związana z bezpieczeństwem żywnościowym, konkurencyjnością gospodarki i rozwojem obszarów wiejskich.
W Kongresie uczestniczyła polska delegacja, w której znaleźli się m.in: Marian Sikora, przewodniczący Rady FBZPR, Agnieszka Maliszewska prezes Polskiej Izby Mleka oraz pierwsza wiceprzewodnicząca Cogeca, oraz Justyna Jasińska, prezes Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych. Przyjęta deklaracja jest wspólnym apelem europejskich środowisk rolniczych do przywódców państw i rządów UE o decyzje, które wzmocnią zdolności produkcyjne rolnictwa i zapewnią mu perspektywy rozwoju.
Bezpieczeństwo Europy zaczyna się od produkcji żywności
Deklaracja wskazuje, że rolnictwo stanowi strategiczny zasób Unii Europejskiej. W obliczu konfliktów zbrojnych, napięć handlowych, zmian klimatu i rosnących kosztów produkcji utrzymanie własnego potencjału rolnego jest podstawą niezależności i odporności Europy. Rolnicy i spółdzielnie nie tylko dostarczają żywność, lecz także tworzą miejsca pracy, podtrzymują żywotność obszarów wiejskich i uczestniczą w ochronie zasobów naturalnych. „Nie ma bezpiecznej Europy bez silnych gospodarstw i opłacalnej produkcji rolnej. Rolnicy potrzebują warunków, które pozwolą im utrzymać produkcję, inwestować i przekazywać gospodarstwa kolejnym pokoleniom. Deklaracja Sztokholmska to jasny apel do przywódców Unii: bezpieczeństwo żywnościowe musi znaleźć odzwierciedlenie w konkretnych decyzjach budżetowych i stabilnej polityce rolnej” – podkreśla Marian Sikora, przewodniczący Rady FBZPR.
Wspólna Polityka Rolna musi pozostać wspólna i odpowiednio finansowana
Jednym z najważniejszych postulatów dokumentu jest utrzymanie budżetu WPR co najmniej na obecnym poziomie, z uwzględnieniem inflacji. Środki przeznaczone na rolnictwo powinny być wyodrębnione i zabezpieczone przed przesuwaniem na inne cele. Dodatkowe instrumenty finansowe mogą wspierać rozwój sektora, ale nie powinny zastępować odpowiednio finansowanej Wspólnej Polityki Rolnej.
Autorzy deklaracji ostrzegają również przed osłabieniem wspólnotowego charakteru WPR. Uzależnienie wsparcia od rywalizujących ze sobą priorytetów krajowych mogłoby pogłębić różnice między państwami i zakłócić równe warunki konkurencji na jednolitym rynku. Dla polskich producentów zachowanie wspólnych zasad i przewidywalnego finansowania ma zasadnicze znaczenie.
Silniejsze spółdzielnie i stabilne warunki inwestowania
Deklaracja podkreśla rolę organizacji producentów i spółdzielni we wzmacnianiu pozycji rolników w łańcuchu żywnościowym. Wskazuje na potrzebę utrzymania skutecznych instrumentów rynkowych, programów operacyjnych i narzędzi reagowania na kryzysy. Wsparcie powinno uwzględniać specyfikę poszczególnych sektorów oraz umożliwiać inwestycje między innymi w przetwórstwo, przechowywanie, dystrybucję, cyfryzację i gospodarowanie wodą. „Spółdzielnie pozwalają rolnikom wspólnie inwestować, rozwijać przetwórstwo i wzmacniać swoją pozycję na rynku. Żeby mogły skutecznie pełnić tę rolę, potrzebują pewności, że wieloletnie przedsięwzięcia będą miały stabilne warunki finansowania. Deklaracja Sztokholmska wyraźnie wskazuje, że inwestycje gospodarstw i spółdzielni muszą mieć zagwarantowane miejsce we Wspólnej Polityce Rolnej. To inwestycje w konkurencyjność europejskiej żywności i przyszłość całych społeczności wiejskich” – zaznacza Agnieszka Maliszewska, pierwsza wiceprzewodnicząca Cogeca, prezes Zarządu Polskiej Izby Mleka.
Mniej biurokracji, więcej przewidywalności
Uczestnicy Kongresu opowiedzieli się za gruntownym uproszczeniem WPR oraz ograniczeniem wymogów administracyjnych. Wsparcie powinno pozostać dostępne dla wszystkich aktywnych rolników i uwzględniać różnorodność gospodarstw, warunków glebowo-klimatycznych oraz systemów produkcji. Deklaracja odrzuca obowiązkowe górne pułapy i degresywność wsparcia, wskazując, że jednolite ograniczenia nie odpowiadają zróżnicowanej strukturze europejskiego rolnictwa.
Dokument akcentuje także potrzebę zastępowania sztywnych wymagań rozwiązaniami praktycznymi i proporcjonalnymi, a tam, gdzie jest to uzasadnione – dobrowolnymi działaniami wspartymi odpowiednimi zachętami. Przewidywalne przepisy i finansowanie są niezbędne zarówno dla obecnych producentów, jak i dla młodych ludzi rozważających związanie swojej przyszłości z rolnictwem.
Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych apeluje o uwzględnienie postulatów Deklaracji Sztokholmskiej w pracach nad przyszłym budżetem UE i Wspólną Polityką Rolną. Decyzje podejmowane dziś przesądzą o tym, czy europejskie gospodarstwa będą mogły rozwijać produkcję, sprostać wyzwaniom rynkowym i nadal zapewniać konsumentom bezpieczną, wysokiej jakości żywność.




