Warszawa 07.08.2026 r.
Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych zaapelowała do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zwiększenie puli środków przeznaczonych na ekoschematy zamiast obniżania stawek wsparcia i likwidowania sprawdzonych praktyk. Naszym zdaniem rozwiązanie takie jest możliwe, ponieważ unijne przepisy określają jedynie minimalny poziom finansowania ekoschematów, a Polska nie wykorzystuje pełnego potencjału dostępnych środków.
W przekazanym ministrowi Stefanowi Krajewskiemu stanowisku Federacja podkreśla, że ekoschematy są jedynym elementem płatności bezpośrednich skierowanym wyłącznie do aktywnych zawodowo rolników. Oznacza to, że każda redukcja środków na ten cel najmocniej uderza właśnie w gospodarstwa, które produkują żywność, inwestują i realizują dodatkowe zobowiązania środowiskowe i zapewniają bezpieczeństwo żywnościowe. FBZPR przekonuje, że zamiast prowadzić dyskusję o tym, które praktyki ograniczyć, należy zwiększyć alokację środków na ekoschematy do poziomu pozwalającego na ich pełne finansowanie. Obowiązujące przepisy unijne wymagają przeznaczenia na ekoschematy co najmniej 25 proc. budżetu płatności bezpośrednich, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby udział ten był wyższy. „Zamiast spierać się, które praktyki obciąć, powiększmy tę część budżetu, która trafia wyłącznie do rolników realnie produkujących. To rozwiązanie mieści się w prawie: 25 proc. to dolny próg, nie górny. Jest wystarczająco dużo czasu, żeby wprowadzić w życie naszą propozycję i żeby zafunkcjonowała w przyszłym roku. To odpowiedź na oczekiwania rolników” – powiedział Marian Sikora, przewodniczący Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych.
Zdaniem Federacji takie rozwiązanie pozwoliłoby utrzymać wsparcie dla praktyk przynoszących największe korzyści dla klimatu, środowiska i konkurencyjności gospodarstw, bez konieczności obniżania stawek czy likwidowania działań, w które rolnicy zainwestowali w zaufaniu do obowiązujących zasad.
FBZPR sprzeciwia się między innymi likwidacji ekoschematu dotyczącego wymieszania słomy z glebą, ograniczeniu wsparcia dla doglebowej aplikacji nawozów naturalnych, uproszczonych systemów uprawy oraz Integrowanej Produkcji Roślin. W ocenie Federacji są to działania o wysokim efekcie środowiskowym, które powinny pozostać finansowane. Należy także zrezygnować z planowanej degresywności płatności w ekoschemacie „Dobrostan tuczników” oraz dopracować nowy ekoschemat dotyczący niskoemisyjnej produkcji bydła. Kolejnym krokiem w przyszłej perspektywie finansowej powinno być wprowadzenie ekoschematu niskoemisyjnego dotyczącego trzody chlewnej.
FBZPR podkreśla jednocześnie, że wszystkie zmiany powinny być wprowadzane w sposób przewidywalny, z odpowiednim wyprzedzeniem i po szerokich konsultacjach z rolnikami. Najważniejszym postulatem pozostaje jednak zwiększenie finansowania ekoschematów. A dodatkowe środki powinny trafiać przede wszystkim do aktywnych gospodarstw ponieważ to one ponoszą największe koszty wdrażania nowych praktyk i odpowiadają za bezpieczeństwo żywnościowe kraju.